SAHNEDE ALKIŞ, HAYATTA EMEKLİLİK YOK!

SAHNEDE ALKIŞ, HAYATTA EMEKLİLİK YOK!

Yaş geldi gidiyor, ömür su gibi akıyor. Gözümüzü bir açıyoruz ki yıllardır sahnedeyiz… Peki biz, günübirlik çalışan müzik emekçileri ne zaman emekli olacağız? Daha doğrusu, olabilecek miyiz?

Geçtiğimiz günlerde sevgili dostum Ayhan Ak’ın bu konudaki çalışmalarını ve paylaşımlarını görünce bir kez daha düşündüm. Ayhan Ak, Müzik-Sen Müzik ve Sahne Sanatçıları Sendikası İstanbul Temsilcisi ve İMSSKD Başkanı. Onun anlattıkları aslında yıllardır sahnenin üzerinde yaşadığımız ama pek konuşmadığımız büyük bir gerçeği ortaya koyuyor.

Biz müzisyenler, şarkıcılar, sahne sanatçıları yıllarca bu sektörün hem cefasını çektik hem de sefasını sürdük. Alkışlandık, eğlendirdik, insanların en mutlu gecelerine şahit olduk. Ama şimdi geleceğimizi düşündüğümüzde içimizi başka bir duygu kaplıyor: endişe.

Çünkü haftada bir-iki gün çalışan bir müzik emekçisinin düzenli sigorta primini kendi cebinden ödemesi çoğu zaman mümkün değil. Üstelik çalıştığı mekânda sigortalı çalıştırılması zorunlu olduğu halde yeterli denetim yapılmadığında, sanatçı yine kaderine bırakılıyor.

Oysa bizim mesleğimizin de bir sonu var.

Bir insan yıllarca aynı mesleği yapıp emekliliğini planlayabilirken, sahne sanatçısının bedeni ve sağlığı aynı tempoyu ömür boyu taşıyamıyor. Yıllarca yüksek sese maruz kalmak, geceleri çalışmak, uzun saatler sahnede kalmak, fiziksel reflekslerin zamanla yavaşlaması… Bunların üzerine bir de yaş ilerledikçe değişen sektör koşulları ekleniyor.

Ve belki de en acısı şu:

Sahne sizi yıllarca ayakta tutuyor ama bir gün yaşlandığınızda sizi ayakta tutacak bir sistem bulamıyorsunuz.

Gençken “Ne güzel meslek, bütün gece şarkı söylüyorsun” diyenler, bunun aslında yıllar boyunca bedenimizden, sağlığımızdan ve gecelerimizden verdiğimiz bir emek olduğunu çoğu zaman görmüyor.

Peki ne yapmalıyız?

Bence artık müzik ve sahne emekçileri için düzenli ve uygulanabilir bir sosyal güvence modeli oluşturulmalı. Günlük çalışan sanatçının prim ödemesini kolaylaştıracak özel bir sistem kurulmalı, çalıştırıldığı halde sigortasız bırakılan sanatçılar için etkin denetim yapılmalı. Ve en önemlisi, sahne sanatçılığının kendine özgü çalışma koşulları sosyal güvenlik mevzuatında gerçekten dikkate alınmalı.

Çünkü biz yalnızca bugünümüzü değil, yarınımızı da kazanmak istiyoruz.

Sahne ışıkları bir gün üzerimizden çekilebilir. Sesimiz eskisi kadar güçlü çıkmayabilir. Bedenimiz gece yarılarına kadar çalışmaya itiraz edebilir.

Ama bütün bunlar, yıllarca verdiğimiz emeğin de sona ermesi anlamına gelmemeli.

Biz sahneden emekli olabiliriz; ama emeklerimizden emekli edilmemeliyiz.

Böyle gelmiş olabilir bu devran…

Ama böyle gitmemeli.