YANGIN SÖNDÜRME METODLARI
Orman yangınları; sıcaklık, rüzgar, kuraklık ve yanıcı maddelerin bir araya gelmesiyle başlayan ve çok hızlı büyüyebilen olaylardır. Bir kıvılcım kısa sürede büyük bir felakete dönüşebilir. Bu yüzden yangına erken müdahale ve doğru yöntem çok önemlidir.
ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLME YÖNTEMLERİ
DÜZELTME VE ÖZÜR
Daha önce yazdığım bir metinde orman yangını ihbar hattını yanlışlıkla 177 olarak belirtmiştim. Günümüzde orman yangınları dahil tüm acil durumlar için 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Bu hatadan dolayı özür diler, doğru bilginin bu şekilde dikkate alınmasını rica ederim.
Orman yangınları; sıcaklık, rüzgar, kuraklık ve yanıcı maddelerin bir araya gelmesiyle başlayan ve çok hızlı büyüyebilen olaylardır. Bir kıvılcım kısa sürede büyük bir felakete dönüşebilir. Bu yüzden yangına erken müdahale ve doğru yöntem çok önemlidir.
YANGIN NASIL SÖNDÜRÜLÜR?
Önceki yazılarımda yazmıştım. Bir yangının oluşması için üç şey gerekir:
Isı
Oksijen
Yanıcı madde
Yangını söndürmek demek aslında bu üç unsurdan birini ortadan kaldırmak demektir. Yani:
Su dökerek soğutursun
Üzerini kapatıp havasını kesersin
Önündeki yanacak şeyleri kaldırırsın
YANGINA MÜDAHALE YÖNTEMLERİ
Doğrudan Müdahale
Yangının kenarına kadar gidip direkt söndürme işidir.
Nasıl yapılır?
Arazözlerle su sıkılır
Helikopter ve uçaklar su atar
Kürekle toprak atılır
Ne zaman yapılır?
Küçük ve yeni başlayan yangınlarda
Dolaylı Müdahale
Yangının tam içine girilmez, önüne geçilerek (rüzgarlı havalar hariç) durdurulmaya çalışılır.
Nasıl yapılır?
Yangının önüne şerit açılır (yangın yolu)
Gerektiğinde kontrollü yakma yapılır (Karşı Ateş)
Yol, dere gibi doğal engeller kullanılır
Ne zaman yapılır?
Büyük ve şiddetli yangınlarda
Paralel Müdahale
Yangın genellikle rüzgarın estiği tarafa doğru yada arazi eğimliyse yukarıya doğru büyür. Bu nedenle Alev boyutunun daha küçük ve ilerleme hızı daha düşük olan yanlardan yangına müdahale edilir.
Ne çok yakın ne çok uzaktır, orta yol bir yöntemdir.
KULLANILAN ARAÇLAR
Yangınla mücadelede hem kara hem hava araçları kullanılır:
Arazözler (su tanklı araçlar)
Helikopter ve uçaklar
Dozerler (yol ve şerit açmak için)
El aletleri (kürek, kazma, balta)
YANGIN TÜRÜNE GÖRE MÜDAHALE
Yer örtüsü yangını: Kolay söndürülür, genelde suyla kontrol altına alınır
Tepe yangını: Çok hızlı yayılır, en tehlikelisidir
Toprak altı yangını: Zor söner, kazı yaparak müdahale gerekir
YANGINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Daha öncede belirtiğim gibi
Rüzgar: Yangını büyüten en önemli etkendir
Eğim: Yangın yokuş yukarı daha hızlı gider
Hava sıcaklığı ve nem: Sıcak ve kuru hava riski artırır
Ağaç türü ağaçların yaşı ve sıkışıklık durumu : İbreli (Çam türü) ağaçlar ağaçların genç ve sıkışık olması yanmayı kolaylaştırmaktadır.
Yangınlara müdahale şekli de bu faktörlere göre belirlenir
Orman yangınlarıyla mücadele ciddi bir iştir. Erken fark etmek, hızlı haber vermek ve doğru müdahale hayat kurtarır.
Unutulmaması gereken en önemli şey şudur:
Bir yangını söndürmek zordur ama çıkmasını önlemek çok daha kolaydır.
Bir sonraki yazımda Yangın Sonrası yapılanlar nelerdir bu konuda bilgi ve tecrübeleri aktaracağım.
Yazar
Vefa Tetik
Emekli Orman Mühendisi