Köşe Yazısı

YANGIN SÖNDÜRME METODLARI

Orman yangınları; sıcaklık, rüzgar, kuraklık ve yanıcı maddelerin bir araya gelmesiyle başlayan ve çok hızlı büyüyebilen olaylardır. Bir kıvılcım kısa sürede büyük bir felakete dönüşebilir. Bu yüzden yangına erken müdahale ve doğru yöntem çok önemlidir.

Vefa Tetik 43 okunma
YANGIN SÖNDÜRME METODLARI

ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLME YÖNTEMLERİ

DÜZELTME VE ÖZÜR

Daha önce yazdığım bir metinde orman yangını ihbar hattını yanlışlıkla 177 olarak belirtmiştim. Günümüzde orman yangınları dahil tüm acil durumlar için 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Bu hatadan dolayı özür diler, doğru bilginin bu şekilde dikkate alınmasını rica ederim.


Orman yangınları; sıcaklık, rüzgar, kuraklık ve yanıcı maddelerin bir araya gelmesiyle başlayan ve çok hızlı büyüyebilen olaylardır. Bir kıvılcım kısa sürede büyük bir felakete dönüşebilir. Bu yüzden yangına erken müdahale ve doğru yöntem çok önemlidir.


YANGIN NASIL SÖNDÜRÜLÜR?

Önceki yazılarımda yazmıştım. Bir yangının oluşması için üç şey gerekir:

  • Isı

  • Oksijen

  • Yanıcı madde

Yangını söndürmek demek aslında bu üç unsurdan birini ortadan kaldırmak demektir. Yani:

  • Su dökerek soğutursun

  • Üzerini kapatıp havasını kesersin

  • Önündeki yanacak şeyleri kaldırırsın


YANGINA MÜDAHALE YÖNTEMLERİ

Doğrudan Müdahale

Yangının kenarına kadar gidip direkt söndürme işidir.

Nasıl yapılır?

  • Arazözlerle su sıkılır

  • Helikopter ve uçaklar su atar

  • Kürekle toprak atılır

Ne zaman yapılır?

  • Küçük ve yeni başlayan yangınlarda


 Dolaylı Müdahale

Yangının tam içine girilmez, önüne geçilerek (rüzgarlı havalar hariç) durdurulmaya çalışılır.

Nasıl yapılır?

  • Yangının önüne şerit açılır (yangın yolu)

  • Gerektiğinde kontrollü yakma yapılır  (Karşı Ateş)

  • Yol, dere gibi doğal engeller kullanılır

Ne zaman yapılır?

  • Büyük ve şiddetli yangınlarda


Paralel Müdahale

Yangın genellikle rüzgarın estiği tarafa doğru yada arazi eğimliyse yukarıya doğru büyür. Bu nedenle Alev boyutunun daha küçük ve ilerleme hızı daha düşük olan yanlardan yangına müdahale edilir.
Ne çok yakın ne çok uzaktır, orta yol bir yöntemdir.


KULLANILAN ARAÇLAR

Yangınla mücadelede hem kara hem hava araçları kullanılır:

  • Arazözler (su tanklı araçlar)

  • Helikopter ve uçaklar

  • Dozerler (yol ve şerit açmak için)

  • El aletleri (kürek, kazma, balta)


YANGIN TÜRÜNE GÖRE MÜDAHALE

  • Yer örtüsü yangını: Kolay söndürülür, genelde suyla kontrol altına alınır

  • Tepe yangını: Çok hızlı yayılır, en tehlikelisidir

  • Toprak altı yangını: Zor söner, kazı yaparak müdahale gerekir


YANGINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Daha öncede belirtiğim gibi

  • Rüzgar: Yangını büyüten en önemli etkendir

  • Eğim: Yangın yokuş yukarı daha hızlı gider

  • Hava sıcaklığı ve nem: Sıcak ve kuru hava riski artırır

  • Ağaç türü ağaçların yaşı ve sıkışıklık durumu : İbreli (Çam türü) ağaçlar ağaçların genç ve sıkışık olması yanmayı kolaylaştırmaktadır.

Yangınlara müdahale şekli de bu faktörlere göre belirlenir


Orman yangınlarıyla mücadele ciddi bir iştir. Erken fark etmek, hızlı haber vermek ve doğru müdahale hayat kurtarır.

Unutulmaması gereken en önemli şey şudur:
Bir yangını söndürmek zordur ama çıkmasını önlemek çok daha kolaydır.

Bir sonraki yazımda Yangın Sonrası yapılanlar nelerdir bu konuda bilgi ve tecrübeleri aktaracağım.

Yazar

Vefa Tetik

Emekli Orman Mühendisi

Diğer Köşe Yazıları

24 Mayıs 2026

BARAJLAR NE KADAR GEREKLİ?

Bir barajın en basit tanımı şudur: Bir havzada bulunan onlarca kuru ya da sulu derenin önü kesilerek suyun belirli bir alanda biriktirilmesi ve bu suyun kontrollü şekilde kullanılmasıdır.

18 Mayıs 2026

Toplumlar Nasıl Geri Kalır.

İnsanlık tarihi boyunca sorgulayan, araştıran, “emin misiniz?” diyen insanlar çoğu zaman baş tacı yapılmadı. Tam tersine; susturuldu, dışlandı, hatta öldürüldü.

12 Mayıs 2026

ORMANCILARI RAHAT BIRAKIN

Bu kişi; küçük bir yangında ilk müdahaleyi yapan en tecrübeli işçi olabileceği gibi, yangının büyüklüğüne göre Orman Muhafaza Memuru, İşletme Şefi, İşletme Müdürü, Yangın Şube Müdürü ya da Orman Bölge Müdürü de olabilir.